Met beelden zorg je ervoor dat jou boodschap beter begrepen wordt en langer onthouden.
Ik probeer aandachtig te luisteren naar de man in het krijtstreep die op het podium staat.
“Het ondersteunen van ondernemers is de kern van onze werkzaamheden. We begrijpen hoe u denkt, hoe u samenwerkt, en welke structuur nodig is om resultaten te bereiken. Wij bieden u de vrijheid om succesvol uitdagingen en kansen te grijpen, en daarmee waarde voor uw klanten en uzelf te creëren.”
Mijn toch al broze aandacht wordt verstoord door een luid gesnurk. Nou ja, niet echt snurken, maar het digitale equivalent: getik, gescrol, en andere stille afleidingen die de Homo Electronicus inzet zodra een presentatie zijn interesse niet meer vasthoudt.
Het is geen uitzondering. Dezelfde mensen die spreekwoorden en gezegdes zoals “De klant is koning”, “Het paard achter de wagen spannen” en “Een ezel stoot zich niet twee keer aan dezelfde steen” moeiteloos onthouden, vallen steevast in slaap bij presentaties vol abstracte, mooi klinkende woorden.
Hoe komt dat toch?
Mensen denken in beelden
De meeste mensen denken in beelden. Als je hun aandacht wilt vasthouden, moet jij de schilder zijn die nieuwe beelden creëert.
Een gezegde als “Een ezel stoot zich niet twee keer aan dezelfde steen” roept veel sterkere beelden op dan: “Zelfs de minst slimme mensen maken niet twee keer dezelfde fout.”
Woorden zoals richting, winst, ontwikkeling en doorvoeren zijn misschien begrijpelijk, maar blijven vaag – simpelweg omdat er geen concreet beeld aan verbonden is. We hebben een helder beeld bij een ezel en een steen, maar niet bij “een fout” of “een mens.”
Daarom kun je jouw presentaties veel boeiender maken door analogieën of metaforen te gebruiken. Hiermee vertaal je jouw boodschap naar beelden waar mensen wél een voorstelling bij hebben.
Neem bijvoorbeeld “De klant is koning.” Die zin is krachtig, omdat hij direct alles communiceert wat je moet weten: de klant heeft het laatste woord, macht, en kan jouw succes of ondergang bepalen.
Waarom vage taal in het zakenleven zo vaak gebruikt wordt
Waarom gebruiken mensen in het bedrijfsleven dan toch zoveel vage taal? Woorden die gegarandeerd een publiek op een dwaalspoor zetten, zo niet in slaap doen sukkelen?
Het antwoord ligt in hoe men succes definieert: professionals worden vaak gewaardeerd om hun vermogen abstracte concepten te begrijpen en complexe situaties te analyseren. Het toont intelligentie om te spreken in abstracties.
In dat licht scoor je beter bij een manager met een uitspraak als:
“Ik verwacht niet dat dit nog een keer gebeurt; zelfs de minst slimme mensen snappen nu wel dat dit verkeerd is.”
…dan met:
“Een ezel stoot zich niet twee keer aan dezelfde steen.”
Maar dat abstracte taalgebruik heeft een groot nadeel: niemand vormt er een sterk beeld bij. Begrijpen? Ja. Onthouden? Nee.
Van concepten naar concreet
Woorden zoals korting, winst, oplossing, software, synergie, organisatie, leiderschap, integriteit – ze klinken slim, maar roepen geen beeld op. Daarom moeten ze in een presentatie worden vertaald naar iets concreets.
Een voorbeeld:
Een deelnemer in mijn training klaagde ooit:
“Mijn wereld is niet zo simpel. Ik ben Defects Analyst bij een autofabrikant en rapporteer over problemen met de aandrijvingselektronica van elektrische auto’s. Als het goed gaat, krijgt mijn baas de eer. Als het misgaat, mag ik het uitleggen.”
Mijn reactie? “Ken je Hansje Brinker? Het jongetje dat Nederland redde door zijn vinger in de dijk te steken?”
Die metafoor paste perfect. Stel jezelf voor:
“Ik ben Arjan Rooyens, ook wel de Hans Brinker van de aandrijvingselektronica. Vandaag breng ik jullie op de hoogte van de gaten in de dijk die we deze week hebben gevonden.”
Daarna geef je elk defect een ander soort gat:
- Kwelwater dat onder de dijk door sijpelt.
- Een groot gat in de dijk.
- Een golf die over de dijk slaat (overbelasting?).
Het resultaat? Een geboeid publiek. En als je collega’s later refereren aan “die golf die over de dijk sloeg,” weet je dat jouw boodschap niet alleen overkwam, maar ook bleef hangen.
Onvergetelijk worden als presentator
Mensen herinneren zich verhalen en beelden, geen abstracties. Door jouw boodschap te koppelen aan krachtige metaforen of analogieën, kun je niet alleen je publiek boeien, maar ook je waarde als professional vergroten. Ik zie vaak professionals met briljante metaforen en beelden om hun werk te beschrijven. Misschien heb jij er ook een aantal bedacht en gebruikt in je carrière. Welke herinner je je nog? Deel ze met ons – wie weet inspireer je een ander om ook een meesterverteller te worden.
