Hoe een oude Griek me leerde mijn presentaties onvergetelijk te maken.
Klak, klak! Met een klap worden twee borrelglazen op tafel gezet. “Het is eigenlijk heel simpel,” begint de oude man met pretogen, terwijl hij de dop van de fles Ouzo losschroeft. Zijn glimlach wordt nauwelijks verborgen door zijn dikke baard. “Je hebt twee glazen. De ene heet ‘geloofwaardigheid’, de andere ‘voeling met je publiek’.” Langzaam schenkt hij wat Ouzo in het linker glas. “Als je presenteert, vul je deze twee glazen. De ene keer vertel je over waarom jij zoveel van het onderwerp weet…” Dan schenkt hij wat in het rechter glas. “En de andere keer vertel je waarom jij jouw publiek zo goed begrijpt.”
De oude man heft het linker glas op. “Dit glas, geloofwaardigheid, hoe voller het is, hoe geloofwaardiger je overkomt. Denk je dat mensen je zullen volgen als ze je niet geloven?” Ik schud mijn hoofd. “Precies,” zegt hij, terwijl hij nog wat Ouzo inschenkt. “Maar hoe vul je dit glas?” Hij pauzeert en glimlacht breed. “Simpel: door je overtuigingskracht te vergroten. Geef je publiek subtiel redenen om jou te geloven. Vertel dat je al jaren met het onderwerp bezig bent, dat het belangrijk voor je is, of laat zien dat je als redder optreedt.” “Als redder?” vraag ik. “Ja! Stel, je werkt in belastingrecht. Dan zeg je: ‘Ik help mensen die weinig van belastingen begrijpen en daarom vaak te veel betalen. Dat vind ik oneerlijk, en daarom maak ik er mijn missie van om hen te helpen.’ Subtiel, maar effectief. Zo zet je jezelf neer als iemand die het verschil maakt.”
Het glas van ‘Voeling met je publiek’
“Maar dat is niet alles,” gaat hij verder. “Je moet ook laten zien dat je jouw publiek begrijpt.” Hij schenkt wat Ouzo in het rechter glas. “Dit glas heet ‘voeling met je publiek’. Het betekent: Ik snap jullie, ik voel jullie pijn, ik weet waar jullie mee zitten.” “Ook als redder?” vraag ik opnieuw. “Niet per se,” antwoordt hij. “Misschien omdat je veel met mensen zoals jouw publiek omgaat. Of omdat je goed hebt geluisterd naar hun uitdagingen. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ‘Ik hoor jullie zorgen en begrijp waarom dit lastig is.’” Zijn ogen glinsteren. “En je hebt beide glazen nodig om een goede presentatie te geven. Twee volle glazen zorgen ervoor dat het een gezellig samenzijn wordt, waarin je publiek zich gehoord en begrepen voelt.”
Wat als een glas omvalt?
De oude man demonstreert met een grote zwaai hoe het glas voor mij omvalt. Ouzo trekt langzaam in het tafellaken, en de geur van anijs vult de lucht. “Kijk, daar ging je voeling met je publiek,” zegt hij. “Nu heb ik wel te drinken, maar jij voelt je verloren.” Ik knik. “Waarom zou iemand een glas omgooien?” “Door een verkeerde opmerking,” zegt hij. “Zeg bijvoorbeeld over jezelf: ‘Ik weet het ook niet helemaal zeker.’ Of: ‘Ik ben hier nog maar net mee bezig.’ Daarmee stoot je je glas geloofwaardigheid om. Dan moet je helemaal opnieuw beginnen met schenken.”
Hij richt het glas weer op en vult het tot de rand. “En je glas voeling met je publiek? Dat sla je om als je niet luistert, of – erger nog – als je minachtend over hun situatie praat. Stel je zegt: ‘Jullie problemen zijn eigenlijk niet zo erg.’ Of: ‘Ik snap niet dat mensen zoals jullie deze fout maken.’ Daarmee verlies je direct hun vertrouwen.” Met vaardige handen schenkt hij mijn glas weer vol. “Maar als je laat zien dat je wél begrijpt waar je publiek mee worstelt, vul je het glas weer. En dat maakt jou onvergetelijk.”
De les van Aristoteles
Zijn ogen twinkelen terwijl hij zijn glas heft. “Als je beide glazen vult – geloofwaardigheid en voeling – wordt je presentatie een feestje. Je publiek houdt van je, gelooft in je, en volgt je.” Ik lach. “Dat geloof ik.” “Mooi zo! Vergeet deze les nooit. Jamas!” “Jamas!” antwoord ik, terwijl onze glazen klinken. Het was 335 voor Christus, Athene. De oude Griek op het podium was Aristoteles. Of hij van Ouzo hield, weet ik niet, maar als hij dat deed, zou hij me dit precies zo hebben uitgelegd. Zijn les is, 2350 jaar later, nog steeds relevant. Een groot man met tijdloze wijsheid.
